Tin tức & Sự kiện

Sáng 5/2, tại trụ sở Bộ Y tế, đã diễn ra buổi làm việc giữa Bộ Y tế và Hội Quân dân y Việt Nam. Buổi làm việc tập trung đánh giá toàn diện thực trạng, nhận diện rõ cơ hội và những “điểm nghẽn” của y dược học cổ truyền trong bối cảnh đổi mới, hội nhập và chuẩn hóa hệ thống y tế. Trên cơ sở đó, nhiều kiến nghị trọng tâm được đề xuất, đặc biệt là việc thúc đẩy xây dựng Luật Y dược học cổ truyền, nhằm hoàn thiện thể chế, phát huy giá trị Nam y và nâng cao hiệu quả chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Buổi làm việc có sự tham dự của Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà; GS.TS.BS Trịnh Thị Diệu Thường – Cục trưởng và TS.BS Trần Đức Hữu – Phó Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền; đại diện lãnh đạo các vụ, cục, đơn vị thuộc Bộ Y tế; lãnh đạo Hội Quân dân y Việt Nam cùng các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cơ sở đào tạo, đơn vị chuyên môn và các thầy thuốc uy tín trong lĩnh vực y học cổ truyền.

Phát biểu mở đầu buổi làm việc, PGS.TS Phạm Lê Tuấn – Chủ tịch Hội Quân dân y Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định y dược học cổ truyền là bộ phận cấu thành quan trọng của nền y học Việt Nam, giữ vai trò đặc biệt trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhất là tại tuyến cơ sở, vùng sâu, vùng xa và trong lực lượng vũ trang.

PGS.TS Phạm Lê Tuấn – Chủ tịch Hội Quân dân y Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu (Ảnh: Tình Vũ)

Theo Chủ tịch Hội, trong bối cảnh hệ thống y tế đang đổi mới, hội nhập và chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn hiện đại, YHCT đứng trước cả cơ hội và thách thức đan xen. Việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, xây dựng hành lang pháp lý phù hợp; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời bảo tồn và phát huy giá trị Nam y là yêu cầu cấp thiết để YHCT phát triển bền vững, đúng với bản chất và thế mạnh vốn có.

Thực trạng hoạt động và những “điểm nghẽn” đặt ra

Thay mặt Hội Quân dân y Việt Nam, Thiếu tướng, TTND.TS.BS Đỗ Thế Lộc – Phó Chủ tịch Hội đã báo cáo khái quát thực trạng hoạt động của lĩnh vực YHCT trong thời gian qua. Theo đó, hơn 5 năm qua, Hội đã tích cực triển khai công tác tuyên truyền, đào tạo, nghiên cứu khoa học và phản biện xã hội; phối hợp tổ chức trung bình 10–12 hội thảo khoa học mỗi năm, tập trung vào các chuyên đề y học cổ truyền và kết hợp Đông – Tây y.

Nhiều chương trình nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển bài thuốc, dược liệu và chăm sóc sức khỏe cộng đồng được triển khai hiệu quả, góp phần khẳng định vai trò và thế mạnh của YHCT Việt Nam trong thực tiễn.

Thiếu tướng, TTND.TS. BS Đỗ Thế Lộc – Phó Chủ tịch Hội Quân dân y Việt Nam báo cáo (Ảnh: Tình Vũ)

Tuy nhiên, Hội cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, thách thức đang đặt ra như: công tác bảo tồn nguồn gen dược liệu còn hạn chế; việc kế thừa, công nhận và bảo hộ bài thuốc dân gian, gia truyền chưa đồng bộ; tiêu chuẩn hóa vùng trồng và kiểm soát chất lượng còn bất cập; cơ chế pháp lý về đăng ký sản phẩm, đào tạo và hành nghề YHCT chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn, ảnh hưởng đến khả năng phát triển bền vững và mở rộng thị trường.

Kiến nghị hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Trên cơ sở đánh giá thực tiễn, Hội Quân dân y Việt Nam kiến nghị tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý cho y dược học cổ truyền; tăng cường cơ chế phối hợp hiệu quả giữa YHCT và y học hiện đại; bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu trong nước gắn với kiểm soát chặt chẽ chất lượng thuốc YHCT.

Đặc biệt, Hội nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ thầy thuốc YHCT, nhất là lực lượng quân dân y trực tiếp tham gia chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn; đồng thời tăng cường công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức xã hội về giá trị, vai trò và hiệu quả của y học cổ truyền.

Quang cảnh buổi làm việc (Ảnh: Tình Vũ)

Thúc đẩy xây dựng Luật Y dược học cổ truyền

Tại buổi làm việc, Hội Quân dân y Việt Nam bày tỏ sự hoan nghênh và đánh giá cao việc Bộ Y tế đang tích cực triển khai xây dựng Luật Y dược học cổ truyền – một yêu cầu cấp thiết nhằm hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng pháp lý đồng bộ cho sự phát triển bền vững của lĩnh vực này.

Các ý kiến thống nhất cho rằng y dược học cổ truyền không chỉ là niềm tự hào của nền y học Việt Nam, mà còn gắn liền với kho tàng cây thuốc phong phú của đất nước, đúng với tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”. Hội mong muốn Luật sớm được hoàn thiện và ban hành, qua đó phát huy đầy đủ vai trò, giá trị và thế mạnh của YHCT trong chăm sóc sức khỏe nhân dân; đồng thời khẳng định sẵn sàng đồng hành, tham gia góp ý chuyên môn, phản biện chính sách và tổng kết thực tiễn trong quá trình xây dựng luật.

Nhiều ý kiến chuyên gia đề xuất giải pháp cụ thể

Phát biểu tại buổi làm việc, PGS.TS Trần Quốc Toản – Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ đề xuất xây dựng Chương trình hành động quốc gia về phát triển y dược học cổ truyền làm cơ sở pháp lý và định hướng lâu dài; trong trường hợp chưa thể ban hành ở cấp quốc gia, Bộ Y tế có thể chủ trì xây dựng chương trình hành động cấp bộ. Ông cũng kiến nghị triển khai chương trình khoa học – công nghệ về y học cổ truyền và sớm xây dựng Luật Y dược học cổ truyền theo lộ trình rút gọn, làm nền tảng cho các chính sách liên quan; đồng thời nhấn mạnh vai trò của Hội Quân dân y Việt Nam trong nghiên cứu khoa học, đào tạo, truyền nghề và phát triển bài thuốc, cũng như sự cần thiết phải sớm tháo gỡ vướng mắc pháp lý trong quản lý xoa bóp, bấm huyệt và thuốc dùng ngoài y học cổ truyền.

PGS.TS Trần Quốc Toản – Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ đề xuất xây dựng Chương trình hành động quốc gia về phát triển y dược học cổ truyền (Ảnh: Tình Vũ)

Từ góc độ pháp lý, TS Phạm Tuấn Khải – Nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ đánh giá cao việc Bộ Y tế làm việc sâu với các hội nghề nghiệp, khẳng định y học cổ truyền Việt Nam có giá trị thực tiễn và tiềm năng lớn, song hiện vẫn thiếu hành lang pháp lý đồng bộ. Ông đề nghị sớm đưa Luật Y học cổ truyền vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội nhằm pháp điển hóa toàn bộ chuỗi hoạt động từ trồng dược liệu, sản xuất, lưu thông đến xuất khẩu, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của lĩnh vực này.

TS Phạm Tuấn Khải – Nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ phát biểu (Ảnh: Tình Vũ)

Trong khi đó, PGS.TS Phạm Vũ Khánh – Nguyên Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền cho rằng vấn đề cốt lõi hiện nay là phải nhận thức lại đúng bản chất của y học cổ truyền. Theo ông, việc áp dụng máy móc tư duy và tiêu chí của Tây y đã làm sai lệch cách tiếp cận trong đào tạo, nghiên cứu, quản lý và xây dựng pháp luật. Y học cổ truyền bao gồm y học dân gian và y học hàn lâm, có nền tảng khoa học riêng, khác căn bản với y học hiện đại, do đó không thể áp dụng chung một khung quản lý; từ đó cần xây dựng Luật Y dược học cổ truyền với cách tiếp cận đặc thù và khẳng định tính độc lập, đặc thù của Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền.

PGS.TS Phạm Vũ Khánh – Nguyên Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền phát biểu (Ảnh: Tình Vũ)

Thiếu tướng, PGS.TS Hoàng Mạnh An – Nguyên Giám đốc Bệnh viện Quân y 103 nhấn mạnh hai nội dung trọng tâm là truyền thông và phát triển y học cổ truyền. Ông cho rằng Hội Quân dân y Việt Nam có đủ kinh nghiệm và năng lực để đẩy mạnh truyền thông YHCT; đồng thời cần tôn trọng, phát huy giá trị Nam y, xây dựng cơ chế công nhận, bảo hộ bài thuốc dân gian, gia truyền gắn với công nghệ bào chế và bảo đảm quyền lợi cho người sở hữu bài thuốc, qua đó hạn chế tình trạng “loạn” thực phẩm chức năng.

PGS.TS Hoàng Mạnh An – Nguyên Giám đốc Bệnh viện Quân y 103 phát biểu (Ảnh: Tình Vũ)

Bên cạnh đó, ông Vũ Việt Anh – Thành viên Hội đồng cố vấn của Hội đề xuất cần có một Nghị quyết đặc thù của Đảng, Nhà nước về phát triển y học cổ truyền nhằm tạo sức mạnh chính trị và sự lan tỏa rộng khắp; đồng thời nhấn mạnh vai trò tập hợp chuyên gia, doanh nghiệp của Hội Quân dân y và đề nghị tăng cường chỉ đạo, phối hợp giữa Bộ Y tế và các địa phương để triển khai hiệu quả, đồng bộ.

Ông Vũ Việt Anh – Thành viên Hội đồng cố vấn của Hội phát biểu (Ảnh: Tình Vũ)

Nhiều ý kiến khác cũng đề cập tới vai trò truyền thông, công nhận bài thuốc dân gian, bảo tồn Nam y, tháo gỡ vướng mắc pháp lý trong quản lý xoa bóp, bấm huyệt và các sản phẩm thuốc dùng ngoài; đồng thời khẳng định Hội Quân dân y Việt Nam có đủ năng lực, uy tín để tham gia sâu vào các hoạt động nghiên cứu, đào tạo, truyền nghề và lan tỏa y học cổ truyền trong cộng đồng.

Phát biểu tại buổi làm việc, GS.TS.BS Trịnh Thị Diệu Thường – Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp tích cực, tâm huyết của Hội Quân dân y Việt Nam; khẳng định Cục luôn coi trọng sự phối hợp, đồng hành của Hội trong triển khai các nhiệm vụ chuyên môn.

GS.TS.BS Trịnh Thị Diệu Thường – Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp tích cực, tâm huyết của Hội (Ảnh: Tình Vũ)

Cục trưởng cho biết, thời gian qua Cục đã tham mưu, triển khai nhiều văn bản quan trọng như Nghị quyết 72, sơ kết 5 năm thực hiện Quyết định 1893 về kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại và Chỉ thị 25 của Chính phủ; đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế, trong đó Việt Nam lần đầu đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hiệp hội Hòa hợp tiêu chuẩn thuốc cổ truyền thế giới (FHH).

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà kết luận tại buổi làm việc (Ảnh: Tình Vũ)

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà ghi nhận và đánh giá cao những kết quả, đóng góp của Hội Quân dân y Việt Nam trong bảo tồn, phát triển y dược học cổ truyền và phối hợp tuyên truyền chính sách pháp luật.

Thứ trưởng nhấn mạnh việc xây dựng Luật Y dược học cổ truyền là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn” về cơ chế, chính sách; cho biết Bộ Y tế đang triển khai các hoạt động khảo sát, nghiên cứu, dự kiến tổ chức lấy ý kiến rộng rãi trong giai đoạn 2026–2027, hướng tới trình Quốc hội vào năm 2027.

Lãnh đạo Bộ chụp ảnh Kỷ niệm cùng Hội quân dân y Việt Nam (Ảnh: Trần Minh)

Thứ trưởng mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, góp ý chuyên môn của Hội Quân dân y Việt Nam và giao Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền làm đầu mối phối hợp triển khai các nội dung đề xuất, góp phần phát triển hiệu quả y dược học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn mới.